Gottman Çift Terapisi, Prof. Dr. John Gottman ve Dr. Julie Gottman tarafından geliştirilen; ilişkileri bilimsel yöntemlerle inceleyen, uzun yıllara dayanan araştırmalara dayalı bir çift çalışması yaklaşımıdır.
Bu yaklaşımın temelinde, bireylerden ziyade ilişkinin kendisini ele almak yer alır. Gottman yönteminde amaç; “kim haklı?” sorusunu yanıtlamak değil, ilişkinin nasıl işlediğini anlamak ve onu daha sağlıklı bir yapıya kavuşturmaktır.
40 yılı aşkın süredir 4000’den fazla çift üzerinde yapılan gözlem ve araştırmalar sonucunda geliştirilmiş olan Gottman yaklaşımı, Güçlü İlişki Evi modeli üzerine inşa edilmiştir. Model, ilişkilerin güçlü ve sürdürülebilir olabilmesi için gerekli olan temel yapı taşlarını somut ve ölçülebilir şekilde ele alır.
- Kullanılan tüm müdahaleler bilimsel araştırmalara ve uzun süreli gözlemlere dayanır.
- Farklı psikoterapi yaklaşımlarından yararlanarak bütüncül bir yapı sunar.
- Anlaşmazlıkları tamamen ortadan kaldırmayı değil, anlaşmazlıkları yönetme becerisi kazandırmayı hedefler.
- İlişkinin duygusal yönünü merkeze alır ve duygusal onarımı destekler.
- Eleştiri, aşağılama, savunmaya geçme ve duvar örme gibi ilişkide yıpratıcı iletişim kalıpları üzerinde özellikle durur.
- Olumsuz etkileşim döngülerini azaltırken, olumlu etkileşimleri ve bağlanmayı artırmayı amaçlar.
- Çalışmalar sırasında ilişkinin işleyişi ölçülebilir ve takip edilebilir şekilde ele alınır.
Bu yaklaşımda klinik psikolog, bireylerin değil ilişkinin sürecini merkeze alarak çalışır.
GOTTMAN ÇİFT ÇALIŞMALARI NASIL İLERLER?
Gottman yaklaşımı, aşkı ve bağlanmayı romantik bir kavramdan ziyade bilimsel olarak gözlemlenebilen bir ilişki süreci olarak ele alır. Araştırmalar, ilişkilerde yaşanan olumsuz deneyimlerin zamanla duygusal kopuşa yol açtığını; buna karşılık olumlu etkileşimlerin ve duygusal yakınlığın ilişkinin dayanıklılığını artırdığını göstermektedir.
Bu doğrultuda süreçte;
- Çifti bir araya getiren bağlar,
- Yakınlığı güçlendiren davranışlar,
- Zorlanma anlarında ilişkiyi ayakta tutan tutumlar
üzerinde çalışılır.
Seanslara çift birlikte katılır. Her iki partnerin duygu ve bakış açısı dikkate alınır; görüşler eşit ve dengeli biçimde ele alınır.
GOTTMAN ÇİFT ÇALIŞMALARINA HANGİ DURUMLARDA BAŞVURULUR?
- Evlilik öncesi yaşanan uyum ve iletişim sorunları
- Anlaşılmama ve yanlış anlaşılmaya bağlı çatışmalar
- Güven ve sadakatle ilgili zorlanmalar
- İlgisizlik, duygusal kopukluk hissi
- Çocuk sahibi olma sürecinde yaşanan duygusal yükler
- Kültürel, ailevi ve rol çatışmaları
- Sorumluluk paylaşımıyla ilgili sorunlar
ve ilişkiyi zorlayan benzeri birçok durumda Gottman yaklaşımıyla çalışılabilir.
SÜREÇ VE DEĞERLENDİRME
Çalışma süresi, çiftin hedeflerine ve ilişkide kat edilmek istenen mesafeye göre şekillenir. Süreç boyunca belirli aralıklarla değerlendirmeler yapılır; elde edilen ilerleme birlikte gözden geçirilir ve hedefler güncellenebilir.
İlişkide belirli bir denge ve güçlenme sağlandıktan sonra seans aralıkları kademeli olarak açılır. Bu sayede çiftin kazandığı becerileri günlük yaşamda ne ölçüde kullanabildiği gözlemlenir. Sürecin sonunda, kazanımların kalıcılığını desteklemek amacıyla takip görüşmeleri planlanabilir.